Lichtvervuiling

Licht uit waar het kan – goed voor mens, dier én natuur

Roermond presenteert zich met trots als ROERMONDVOL licht. Begrijpelijk: licht staat voor sfeer, gastvrijheid en levendigheid. Maar een stad die écht toekomstbestendig wil zijn, is ook een stad die weet wanneer het donker mag worden. Te veel kunstlicht heeft namelijk grote gevolgen voor dieren, natuur én mensen.

Wie ’s avonds door Roermond fietst, ziet het overal: reclamezuilen die fel blijven branden terwijl winkels dicht zijn, bedrijventerreinen die de hele nacht in het licht staan en sportvelden die soms verlicht zijn zonder dat er wordt gesport. Dat lijkt normaal, maar dat is het niet. Voor de Partij voor de Dieren is donkerte geen luxe, maar een basiskwaliteit van een leefbare stad.

Dieren raken de weg kwijt

Insecten worden massaal aangetrokken door lampen en raken uitgeput. Vleermuizen en nachtvlinders verliezen hun jacht- en leefgebied. Vogels raken gedesoriënteerd tijdens hun trek. Wetenschappers waarschuwen al jaren dat lichtvervuiling een belangrijke – maar vaak vergeten – oorzaak is van biodiversiteitsverlies.

Ook mensen merken de gevolgen. Fel nachtelijk licht verstoort onze slaap en ons bioritme. Steeds meer onderzoek legt een verband tussen overmatige verlichting en gezondheidsklachten zoals stress en vermoeidheid.

Meer licht is niet automatisch veiliger

Vaak wordt gedacht dat felle verlichting nodig is voor veiligheid. Maar een lichtpaal zónder extra mensen erbij of sociale controle biedt geen echte veiligheid – hooguit schijnveiligheid. Een lege, felverlichte straat kan nog steeds onveilig voelen en blijven. Veiligheid ontstaat vooral door aanwezigheid van mensen, overzichtelijke inrichting en gericht toezicht, niet door simpelweg méér lumen.

Sterker nog: te fel licht kan averechts werken. Verblinding vermindert zicht, creëert harde contrasten en maakt het moeilijker om gezichten of bewegingen goed te herkennen. Gelijkmatig, gedimd licht werkt vaak beter dan overal maximale felheid. Slimme verlichting – die alleen brandt waar en wanneer het nodig is – kan het veiligheidsgevoel ondersteunen zonder natuur en leefomgeving onnodig te belasten.

Echte veiligheid vraagt dus om slim licht, niet om blindelings méér licht.

Van ROERMONDVOL licht naar slim licht

Licht is waardevol, maar alleen als het doelgericht wordt gebruikt. Overdaad doet het tegenovergestelde: het verjaagt natuur, kost energie en ontneemt inwoners de rust van de nacht. De Partij voor de Dieren wil daarom niet méér licht, maar beter licht: verlichting die dienend is in plaats van overheersend.

Wat wil de Partij voor de Dieren in Roermond?

Wij pleiten voor concrete maatregelen:

• reclameverlichting uit na sluitingstijd;

• dimmen van straatverlichting in rustige uren;

• gebruik van bewegingssensoren op bedrijventerreinen;

• verlichting van sportvelden uit zodra er niet wordt gesport;

• overstappen op natuurvriendelijke sportveldverlichting met gerichte armaturen en warmer licht, zodat uitstraling naar de omgeving wordt beperkt;

• bescherming van donkere zones rond natuurgebieden zoals de Maasplassen en het buitengebied;

• een voorbeeldfunctie van gemeentelijke gebouwen en sportaccommodaties.

Dat is geen stap terug, maar een stap vooruit: minder energieverspilling, meer rust voor mens en dier en een stad waar de sterrenhemel weer zichtbaar wordt.

Donkerte als kwaliteit

“Roermond hoeft geen stad vol licht te zijn, maar een stad met slim licht,” zegt Maurice Timmermans van de Partij voor de Dieren. “Verlichting moet dienend zijn, niet overheersend. Met simpele maatregelen kunnen we energie besparen, de natuur helpen herstellen en onze nachten weer teruggeven aan inwoners.”

De Partij voor de Dieren wil van donkerte een vast onderdeel maken van het gemeentelijk beleid. Licht uit waar het kan – voor de vleermuis, de nachtvlinder én voor onszelf.